સંસ્કાર સરિતા

સામાન્ય

સંસ્કાર સરિતામાં ન્હાવું,

જીવન ઉજ્જ્વલ કરતાં જાવું.

 

આવાહન શ્રેષ્ઠ સપૂત કાજે,

સુંદર સ્થાને, હર્ષિત ભાવે,

ઉચ્છ વિચાર શિખર ચઢવું. . .    જીવન. . .

 

માતાની ઉદર ગુહામાં રમતું,

લઈ પૂર્વ જનમ ભાથું વસતું,

દૈવી સૃષ્ટિમાં વિસ્તરવું. . .        જીવન. . .

 

જગદીશ ને જીવની મૈત્રી છે,

જગ પ્રાંગણ રમતો રમવી છે,

ઈશ ગમતું વર્તન છે કરવું. . .      જીવન. . .

 

સંસ્કાર સજ્યા વસ્ત્રો સજવાં,

આભૂષણ સંસ્કારો ધરવાં,

ઉન્નત જીવન વર્તન કરવું. . .      જીવન. . .

=== ૐ ===

ભારતની ભોમમાં

સામાન્ય

જન્મ લીધો મેં ભારતની ભોમમાં,

હાં… રે જન્મ લીધો મેં…

 

પ્રગટ્યાતા ઈશ્વર અહીં નવ નવ અવતાર ધરી,
વિચર્યાતા ભારતની ભોમમાં…            હાં… રે
દશમો અવતાર ધરી પાછા એ આવશે,
વ્હાલી લાગી છે મારી ભોમમાં…          હાં… રે

 

નારદ વાલ્મીકિ ને વ્યાસ અહીં અવતર્યા,
જીવન દર્શન દીધું ભોમમાં…              હાં… રે
દાનવ ને માનવ ને માનવને દેવતા,
ચીંધ્યા વિકાસ પંથ ભોમમાં…           હાં… રે

 

આચાર્ય શંકર વલ્લભ ને રામાનુજ થૈ,
ધર્મ સ્તંભ શોભે આ ભોમમાં…           હાં… રે
મીરાં કબીરા અને નરસિંહનાં ગીતો તો,
ફોરમ ભરે છે અહીં વ્યોમમાં…            હાં… રે

 

પુણ્ય ભૂમિ હિમાલય ગીરનાર અર્બુદ તો,
રહેઠાણો ઈશ્વરનાં ભોમમાં…             હાં… રે
પર્વતને હૈયેથી સરતી સરિતાઓ,
કરતી પાવન પ્યારી ભોમમાં…          હાં… રે

 

પાપીનાં પાપ ધૂવે ગંગા યમુના રેવા,
રેલાતી ભારતની ભોમમાં…               હાં… રે
પશુ અને પક્ષી ને દૈવી વૃક્ષોથી આ,
શોભતી ભારતની ભોમમાં…             હાં… રે

 

 

શૌર્ય પ્રેમ ક્ષમા અને સ્વાર્પણનાં પુષ્પો અહીં,
મ્હોર્યાં છે ભારતની ભોમમાં…           હાં… રે
ભોગોનાં ભરડાને ચૂર ચૂર કરતા ને,
ત્યાગ ને વિરાગ સોહે ભોમમાં…       હાં… રે

 

અવધૂતો ઓલિયાઓ પરમહંસ ખેલતાં,
પરભુનાં વ્હાલિડા ભોમમાં…             હાં… રે
શૂરવીરો વિદ્વાનો દાનવીર શોભતાં,
માનવ ધન ભારતની ભોમમાં…         હાં… રે

 

વંદન વારંવારે વંદુ મા ભારતી,
પૂજું પદચિન્હ વ્હાલી ભોમકા            હાં… રે
કણકણથી વ્હાલપની સોડમ વછૂટતી,
માણું હું સ્નેહે મા ભોમકા…                હાં… રે

 

 

“ઊઠો જાગો ધ્યેય પર પહોંચો” કીધું તુ,
વિવેકાનંદે વ્હાલી ભોમમાં…             હાં… રે
આળસ ને જડતાનાં જાળાં ખંખેરીને,
કીધો હુંકાર પ્યારી ભોમમાં…             હાં… રે

=== ૐ ===

નારેશ્વર મારું વૃંદાવન

સામાન્ય

નારેશ્વર મારું વૃંદાવન …

રમતા અવધૂત તે મુજ ચિતવન … નારેશ્વર

શાંતિનો મહાસાગર છલકે, બ્રહ્માનંદે મુખડું મલકે,
રંગ અગોચર દત્ત નીરખતા, અવધૂતાનું થાતું ચિંતન … રમતા

 

મયુર ભુજંગે વેર ભૂલ્યાં જ્યાં, કીધાં નૃત્ય અહિંસક થૈ ત્યાં,
સ્મશાન બનીયું મોક્ષપુરીને, દેવો પણ ત્યાં કરતા કીર્તન … રમતા

 

કલ કલ ગાતી રેવા વહેતી, દર્શનથી તે પાવન કરતી,
સૌનાં પાપ મલિનતા ધોતી, મધુર મધુર મલકાવે સ્પંદન … રમતા

 

અવધૂતી દરબાર નિરાળો, તૂટે જગની સૌ જંજાળો,
દુ:ખ હરણ આનંદ નીધિ દે, રંગ બાદશાહીનું દર્શન … રમતા

 

મમતા ભાગે સમતા જાગે, દેવદ્રષ્ટિ થાતી અનુરાગે,
દીન મટી દાનેશ્વર કરતું, રંગાનું દૈવી નયનાંજન … રમતા

=== ૐ ===

ધન વરસે ઉર ન્હાય

સામાન્ય

મનુષ્યને સ્પર્શતાં કેટલાં જીવન મૂલ્યોને રજું કરતું મારું પુસ્તક “ધન વરસે ઉર ન્હાય”, ઈ-પુસ્તક સ્વરૂપે હવે મારાં બ્લોગ પર ઉપલબ્ધ છે.

ધન વરસે ઉર ન્હાય

આજે કૈં જુદો લાગે

સામાન્ય

રોજ રોજ સૂરજ ઉગે,

આજે કૈં જુદો લાગે,

દીવાની જ્યોતિ પી ચહેરો,

ઝળકતો એ અનુરાગે.

 

ચારે કોર ભર્યું અંધારું, કેવી રીતે જાવું?

ભયના ભેદી જાળાં તોડી, નિર્ભય થઈ ગીત ગાવું,

મારગ કોણ ચીંધે ભયભીતને, ધ્યેયે જાવા માગે…       દિવાની જ્યોતિ…

 

એક જ્યોત દીપકની પ્રગટી, તેણે અનેક સર્જી;

દીપ થકી દીપમાલા ઝળકી, જોઈ દુ:ખીની મરજી;

અંધારાનો અસુર ધૃજતો, જોઇ પ્રકાશ ટાણે…              દિવાની જ્યોતિ…

 

અવનિ ઉપર ગગન અવતર્યુ, એવું એવું ભાસે;

દીપક તારલીયા સમ ટીમ ટીમ, ચમકતા ઉલ્લાસે;

જ્યોતિની હૂંફ પામી સૂરજ, ગાય મધુરા રાગે…            દિવાની જ્યોતિ…

 

મોટા ને નાનાની સંગત, શ્રેષ્ઠ જીવન શણગારે;

નાના ને મોટાનું પીઠબળ, ધ્યેય તરફ હંકારે;

દીપ સૂર્યની મૈત્રી તેથી, લઘુતા ગુરુતા ત્યાગે…          દિવાની જ્યોતિ…

=== ૐ ===

કારતક સુદ પડવો, સં. ૨૦૫૬, મંગળવાર. તા. ૯-૧૧-૧૯૯૯.

મનન હો તમારું

સામાન્ય

હૃદયમાં ગૂંજે સાંઈ કીર્તન તમારું,

ને મનના ભવનમાં મનન હો તમારું.

 

મથાવે પીડાઓનાં ધાડાં જનને,

જલાવે દુ:ખોની અગનઝાળ સૌને,

રુદનની ચીસો દિલને અકળાવનારી (૨)

વ્યથાની ક્ષણોમાં સ્મરણ હો તમારું…         હૃદયમાં…

 

મરી મિત્રતા ને વધી શત્રુતા જ્યાં,

હણ્યા ધર્મને નામ કૈં માનવી ત્યાં,

“માલિક છે એક જ સહુ માનવીનો” (૨)

બન્યું સૂત્ર “સંજીવની” સાંઈ! પ્યારું…         હૃદયમાં…

 

ભલે રાખ આપો છતાં લાખની તે,

ઉદીથી ઉદય થાય સૌભાગ્યનો તે,

આંસુ મટી પુષ્પ ખુશીઓનાં ખીલતાં. (૨)

સૌભાગ્યનું દાન મોહક તમારું…                  હૃદયમાં…

 

સહુ ધર્મ પંથોની સરિતાઓ વહેતી,

ને સાંઇ હૃદયમાં વસીને મલકતી,

કીધાં ભેદના છેદ કારુણ્ય બળથી (૨)

એ મમતાળું હૈયું ગમે છે તમારું…                 હૃદયમાં…

=== ૐ ===

શ્રી કૃષ્ણ

સામાન્ય

સ્નેહપૂર્ણ થૈ વદે શ્રી કૃષ્ણ માધવ,

मन्मना भव मन्मना भव।।     (૨)

 

સગા નજીકના છતાંય થાય પારકા,

શ્યામનું સ્મરણ રચે હૃદયમાં દ્વારકા,

મન ભ્રમર રટ્યા કરે હે કૃષ્ણ કેશવ…     मन्मना भव…

 

યશોમતિ લાલ ગ્વાલ બાલને ગમે,

નંદલાલ ગોપીઓનાં મન મહીં રમે,

ચિત્ત દે તો ચિંતા હરે શ્રી માધવ…          मन्मना भव…

 

મનની વાંસળી તો અહંકારથી ભરી,

શ્યામ સ્નેહની સૂરાવલિ નહીં સરી,

ત્યાગ સમર્પણ થી રીઝે શ્રી વાસુદેવ…    मन्मना भव…

 

ચિત્ત ચક્ર થૈ ભમે પ્રભુ! ઘૂમાવજો,

વાસનાની વાંસળી તમે બજાવજો,

શબ્દ ચહું સૂણવા શ્રી કૃષ્ણ જાધવ…      मन्मना भव…

=== ૐ ===

પોષ વદ ત્રીજ, સં. ૨૦૫૩, શુક્રવાર. તા. ૨૭-૧૨-૧૯૯૬.