Tag Archives: nature

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં.

સામાન્ય

વિશ્વમાં યુગ કાર્ય તારું જોઈ એવું થાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

 

આંખને મીચકારતો કહાનો બહુ મલકાય છે,

પ્રકૃતિની મહેકથી દિલ તરબતર થઈ જાય છે,

શંકા કુશંકાનાં બધાં વાદળ હવે વીખરાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

 

ઝેરને ખંખેરતા વિષધર ભરાયા જઈ ઉરે,

સ્નેહનાં સ્થાનો વીંધાયાં નેણનાં કાતિલ તીરે,

વિલાપને આલાપમાં જ્યારે તું પલટી જાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

 

મોતની મુઠ્ઠી મહીં જીવન સહુનાં ધ્રુજતાં,

વિયોગને મીટાવવા અદ્ભુત પ્રયોગો તેં કીધા,

નિશ્વાસને વિદાય દઈ વિશ્વાસ નચવી જાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

 

વિદ્વાન હો કે વિત્તવાનો તું મુઠેરી છે ઉંચો,

સંસાર કે પરમાર્થની ઉકેલતો સહેજે ગૂંચો,

વિશ્વ કેરો મિત્ર ‘વિશ્વામિત્ર’ તું થઈ જાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

 

હર યુગે હું અવતરીશ એવું વચન કૃષ્ણે દીધું,

છે તું સમીપ પણ વામણી નજરે નહીં દર્શન કીધું,

પદવી “જગદ્દગુરુ”ની તું સાચી ઠરાવી જાય છે,

તું શ્યામ વિણ બીજો નહીં એની પ્રતીતિ થાય છે.

        === ૐ ===

ભાદરવા સુદ આઠમ, સં. ૨૦૪૧, શનિવાર. તા.૨૧-૯-૮૫.

ઉપવનની શોભા છે ન્યારી.

સામાન્ય

(રાગ – માલકંસ – આ ઘટા બનાવી શા માટે?)

 

ઉપવનની શોભા છે ન્યારી,

અહીં વૃક્ષ પ્રતિમા છે પ્યારી…                 ઉપવનની…

 

નિસર્ગનું પૂજન અહીં થાયે,

સરલ જીવનના પાઠ શીખાયે,

દૈવી સુંદરતા નીરખવા,

    મારે દ્રષ્ટિ વિકારી…                         ઉપવનની…

 

સદ્ગુણનાં પુષ્પો અહીં મહેકે,

ફળના ત્યાગ તણાં ગીત ગહેકે,

ધૈર્ય સમર્પણ એકજ નિષ્ઠા,

    ખીલતી  સ્નેહ તણી ક્યારી…            ઉપવનની…

 

નિત્ય વધે એવી એ મૂર્તિ,

ઊર્મિના સંગાથે ઝૂમતી,

પાષાણ કેવળ ના ઈશ્વર,

    શાણાં સમજે વિચારી…                   ઉપવનની…

 

જળ પુષ્પો શ્રીફળ ને મેવા,

ઈશનું સર્જન એ શું દેવાં?

પૂજનમાં નિજ કૌશલ દઈએ,

    રીઝશે તેથી બનવારી…                   ઉપવનની…

 

યજ્ઞીય ભાવે ધન સર્જાયે,

કોઈ એકનું ના કહેવાયે,

વિષ્ણુપત્ની લક્ષ્મીજીની,

    આવે તે દિ’ ગજ સવારી…               ઉપવનની…

 

ઉપવન પંચામૃત સમજે ધીર,

કાં કીધું આ વૃક્ષ નું મંદિર,

પાંડુરંગનું સર્જન એ છે,

    યોગેશ્વર દિલનો વાસી…                ઉપવનની…

    ===ૐ===

અષાઠ વદ દશમ, સં. ૨૦૪૧, શુક્રવાર. તા. ૧૨-૭-૮૫.

મને થોડું માખણ અપાવને.

સામાન્ય

મને થોડું માખણ, અપાવને ઓ માવડી;

કરગરતો વીનવું છું, પકડું હું પાવડી…                            મને…

 

ગોપીએ મનડાનું નવનીત બનાવીયું,

દિલડાની દોણીમાં એને હલાવીયું,

યુગ યુગની ભૂખ છે, મટાડને ઓ માવડી…                      મને…

 

ફોડું હું મટકી તો રોશે ભરાય છે,

મળતો ના કો’ક દી તો આંસુ ઊભરાય છે,

સ્નેહનો સ્વભાવ કેવો, કે’ને ઓ માવડી…                      મને…

 

ખેલવાના થોડા રહ્યા છે હવે દા’ડા,

રમવાના કાવાદાવાના અખાડા,

પસ્તાશે પાછળથી, કહી દેજે માવડી…                           મને…

 

વ્રજની વનિતાને હૈયું છે આપીયું,

મસ્તક મથુરાને કાજે મેં રાખીયું,

હૈયાને તડપનની, આદત છે માવડી…                            મને…

    ===ૐ===

શ્રાવણ વદ બીજ, સં. ૨૦૪૦, સોમવાર. તા. ૧૩-૮-૮૪.

છોડ માંહી રણછોડ.

સામાન્ય

(રાગ – મારા દ્વારીકાના નાથ તારી પાસ આવ્યો છું…)

 

છોડ માંહી રણછોડ જૂવો કેવો નાચે છે,

જૂવો કેવો નાચે છે પાને પાને રાચે છે…                                        છોડ…

 

ઊંચે ઊંચે ગગને જાતાં વધવાનું શીખવાડે,

અર્જનની સાથે વિસર્જન એ મહિમા ગવડાવે,

એ તો મૂંગા રહીને જીવનનો સંદેશ આપે છે…                                છોડ…

 

એની છાયા નીચે યોગી ઈશ સ્મૃતિ વાગોળે,

બળતાં માનવ એની છાંયે લે વિસામો ખોળે,

એ તો કુદરતનો દિધેલ ઉપહાર જાણે છે…                                    છોડ…

 

ઋષિ સમા અણનમ ઊભા છે પર હિત કરવા કાજે,

અનુકૂળતા પ્રતિકૂળતામાં એ ધપતાં આગે,

એ તો ખાઈને અંગાર પ્રાણ જગને આપે છે…                                 છોડ…

 

પવન અને વૃક્ષોની જામે સ્નેહ તણી ત્યાં યારી,

વાયુનાં ગલગલીયાંથી તો ગુંજે સ્નેહ સિતારી,

શ્યામ સમજીને એ કાળાં વાદળને સત્કારે છે…                              છોડ…

 

હાસ્ય ખીલેલાં પુષ્પો મીઠાં ફળ છે એની વાણી,

સ્થિરતા ને નિર્દોષ જીવનની વાતો તો સમજાણી,

એ તો કાષ્ટ બને તોયે પોતાની જાત બાળે છે…                             છોડ…

 

ગીતામાં યોગેશ્વર કહેતા “વૃક્ષ મહીં હું વસતો,

એના જેવું જે કો જીવતા તે જીવનમાં હસતો“,

વૃક્ષોમાં ઈશનું દર્શન પાંડુરંગ બતાવે છે…                                     છોડ…

                       ===ૐ===

હવે થા વૃત્તિનો યુવાન.

સામાન્ય

(રાગ – હવે તને ઝાઝું શું કહેવું યુવાન…)

 

ભલે તું ઉંમરનો છે યુવાન,

    હવે થા વૃત્તિનો યુવાન…

 

ભલે તું દેહને શણગારે,

    સજાવ તું મનને વિચારે,

તું ધરજે વેદ વિચાર પરિધાન…                                હવે થા…

 

પ્રભુએ દીધા તુજને હાથ,

    કરી લે સાચો તું પુરુષાર્થ,

ન જમતો માગણીયો થઈ ધાન…                             હવે થા…

 

બતાવજે સાચી શૂરવીરતા,

    જીવનમાં લાવજે ગંભીરતા,

મિટાવજે ખોટાં તું અભિમાન…                                હવે થા…

 

હૃદયમાં સ્નેહનો છે વસવાટ,

    તું દેજે એને સાચી વાટ,

પ્રભુ પ્રેમ પીને થજે ધનવાન…                               હવે થા…

 

નથી તું ભોગનો કીડો ભાઈ,

    તું કરજે યોગથી ઈશ સગાઈ,

તું તો છે અમૃતનું સંતાન…                                    હવે થા…

 

તને સંસ્કૃતિ પોકારે,

    ને તેથી દાદા સંભારે,

તું એમનાં કરજે પૂરાં અરમાન…                              હવે થા…

    ===ૐ===

માગશર સુદ ચોથ, સં. ૨૦૪૦, ગુરુવાર. તા. ૮-૧૨-૮૩, ભાવનગર.