Tag Archives: philosophy

પુસ્તકાલય: “દત્ત દશક”ને આવકાર.

સામાન્ય

વિશ્વ પુસ્તકાલયોની સહકારી સંસ્થા ‘ગુજરાત પુસ્તકાલય સહાયક સહકારી મંડળી લિ.‘ એ મારું પુસ્તક “દત્ત દશક” ગત માહ પ્રકાશિત કર્યું. આ પુસ્તકને આવકારતો ડૉ. દેવદત્ત જોષીનો લેખ સંસ્થાના માસિક “પુસ્તકાલય”માં પ્રગટ થયો.

Advertisements

ષોડશ સંસ્કાર (સંસ્કાર સૌરભ)

સામાન્ય

સાદર પ્રણામ!

 

આજે મારા જન્મદિને, હું આપની સમક્ષ મારી લખેલી પ્રથમ પુસ્તિકા ષોડશ સંસ્કાર (સંસ્કાર સૌરભ) રજૂ કરું છું. જુદી જુદી સંસ્થાઓ દ્વારા આ પુસ્તિકા પ્રગટ થયેલી અને તેની ૧૬,૦૦૦ નકલો સમાજમાં ગઈ છે. ગુજરાત પુસ્તકાલય, વડોદરા દ્વારા આ પુસ્તકની ૩૦૦૦ નકલો છપાઈ છે.

 

 

વડોદરાના એક પ્રતિષ્ઠિત અને ખૂબ જ જાણીતાં ડો. સતિષ શાહ, આ પુસ્તિકા જોઈને ખૂબ ખુશ થયા હતાં. એમણે Baroda Medical College ની એક બેઠકામાં આ પુસ્તિકાનું નાટ્ય રૂપાંતર કરાવીને પ્રદર્શિત કરેલું. નાટકની પટકથા ગુજરાતના‌ જાણીતા લેખક અને કવિ માનનીય શ્રી. ચિનુ મોદીએ લખેલી. તેનાં સંવાદો પ્રાધ્યાપક હરિશ વ્યાસ (Head of Department of Drama, The M. S. University of Baroda) – લખેલાં અને ત્યાંના જ પ્રાધ્યાપક ચૈતન્ય દવે દ્વારા નાટકનું દિગ્દર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રેક્ષકોમાં મુખ્યત્વે બધાં જ તબીબો હતાં અને તેમણે આ નાટક રસપૂર્વક નીહાળ્યું અને વખાણ્યું. જાણીતાં સાપ્તાહિક ‘ચિત્રલેખા‘ એ એની સુંદર નોંધ લીધેલી. સૌએ આપણી આ વૈદિક (હિંદુ) સંસ્કૃતિનું બહુમાન કરેલું, જેનો મને લેખક તરીકે ખૂબ જ આનંદ અને સંતોષ છે.

 

આશા છે કે આપ સૌને મારી આ પુસ્તિકા ગમશે, જે આ બ્લોગના પુસ્તક વિભાગમાં વાંચવા (DOWNLOAD) માટે ઉપલબ્ધ છે.

ભારતની ભોમમાં

સામાન્ય

જન્મ લીધો મેં ભારતની ભોમમાં,

હાં… રે જન્મ લીધો મેં…

 

પ્રગટ્યાતા ઈશ્વર અહીં નવ નવ અવતાર ધરી,
વિચર્યાતા ભારતની ભોમમાં…            હાં… રે
દશમો અવતાર ધરી પાછા એ આવશે,
વ્હાલી લાગી છે મારી ભોમમાં…          હાં… રે

 

નારદ વાલ્મીકિ ને વ્યાસ અહીં અવતર્યા,
જીવન દર્શન દીધું ભોમમાં…              હાં… રે
દાનવ ને માનવ ને માનવને દેવતા,
ચીંધ્યા વિકાસ પંથ ભોમમાં…           હાં… રે

 

આચાર્ય શંકર વલ્લભ ને રામાનુજ થૈ,
ધર્મ સ્તંભ શોભે આ ભોમમાં…           હાં… રે
મીરાં કબીરા અને નરસિંહનાં ગીતો તો,
ફોરમ ભરે છે અહીં વ્યોમમાં…            હાં… રે

 

પુણ્ય ભૂમિ હિમાલય ગીરનાર અર્બુદ તો,
રહેઠાણો ઈશ્વરનાં ભોમમાં…             હાં… રે
પર્વતને હૈયેથી સરતી સરિતાઓ,
કરતી પાવન પ્યારી ભોમમાં…          હાં… રે

 

પાપીનાં પાપ ધૂવે ગંગા યમુના રેવા,
રેલાતી ભારતની ભોમમાં…               હાં… રે
પશુ અને પક્ષી ને દૈવી વૃક્ષોથી આ,
શોભતી ભારતની ભોમમાં…             હાં… રે

 

 

શૌર્ય પ્રેમ ક્ષમા અને સ્વાર્પણનાં પુષ્પો અહીં,
મ્હોર્યાં છે ભારતની ભોમમાં…           હાં… રે
ભોગોનાં ભરડાને ચૂર ચૂર કરતા ને,
ત્યાગ ને વિરાગ સોહે ભોમમાં…       હાં… રે

 

અવધૂતો ઓલિયાઓ પરમહંસ ખેલતાં,
પરભુનાં વ્હાલિડા ભોમમાં…             હાં… રે
શૂરવીરો વિદ્વાનો દાનવીર શોભતાં,
માનવ ધન ભારતની ભોમમાં…         હાં… રે

 

વંદન વારંવારે વંદુ મા ભારતી,
પૂજું પદચિન્હ વ્હાલી ભોમકા            હાં… રે
કણકણથી વ્હાલપની સોડમ વછૂટતી,
માણું હું સ્નેહે મા ભોમકા…                હાં… રે

 

 

“ઊઠો જાગો ધ્યેય પર પહોંચો” કીધું તુ,
વિવેકાનંદે વ્હાલી ભોમમાં…             હાં… રે
આળસ ને જડતાનાં જાળાં ખંખેરીને,
કીધો હુંકાર પ્યારી ભોમમાં…             હાં… રે

=== ૐ ===

પુરસ્કાર

સામાન્ય

પુરસ્કૃત થયો છે પુરસ્કાર આજે,

પ્રભુએ અપાવ્યો જે મોભાને છાજે.

 

તમે વ્યોમ ધરતીની દૂરી મીટાવી,

દિલે સ્નેહ ઉપવન ઘટાઓ ખીલાવી,

ખુમારીનો આસવ નયનમાં બિરાજે…     પુરસ્કૃત…

 

બદતર ને રોતલના ચહેરા દિપાવ્યા,

નસીબથી ડરેલાઓ પુરુષાર્થ પામ્યા,

ધરી હોંશ કરતાં પ્રભુકાર્ય આજે…           પુરસ્કૃત…

 

કૃષિને કણસલે ને ગોરસ વણોલે,

નૌકાની સંગે ને ઉપવનને ખોળે,

ભક્તિની શકતિના દુંદુભી બાજે…          પુરસ્કૃત…

 

પ્રભુથી પ્રભુકાર્ય માટે નિમાયા,

ગુણીજન ને જ્ઞાનીની નજરે સમાયા,

જગત વંદ્ય તમને પુરસ્કાર લાધે…           પુરસ્કૃત…

=== ૐ ===

ભાદરવા વદ ત્રીજ, સં. ૨૦૫૨, શનિવાર. તા. ૩૧-૮-૧૯૯૬.

पितृ देवो भव।

સામાન્ય

ઉપનિષદમાં જીવંત દેવોનું ગૌરવ છે ગાયું,

पितृ देवो भव। નું કૃતજ્ઞભાવે સ્મરણ કરાવ્યું.

 

અંક મહીં સંતાન લઈ પિતા હસતું મુખ જોતો,

ખુદની આંખે પુત્ર તણાં સુખી શમણાં નીરખતો,

વત્સલતાનું અમી ઝરણ એનાં દિલથી રેલાયું…            पितृ देवो भव। નું…

 

આપત્તિમાં સંપત્તિનો સથવારો દેવાને,

ખુદ વિપત્તિમાં એ જીવતો પુત્ર સુખ જોવાને,

પ્રતિબિંબ નિજની ઈચ્છાનું પુત્ર મહીં નીહાળ્યું…         पितृ देवो भव। નું…

 

સંસ્કારો ને પરંપરા ચાએ દેવા પુત્રોને,

પિતૃઋણ ને ઋષિઋણ સમજાવે નિજના સુતને,

દેવ ઋણ પણ ચૂકવવાનું સ્નેહ થકી સમજાવ્યું…        पितृ देवो भव। નું…

 

पित्यातेव तु मंत्र:। એવું શાસ્ત્રો ગર્જી ગાયે,

દૈવી જીવન કાજે પિતા સુતનો સાથી થાયે,

પિતૃચરણ કમળમાં દેવા મારું શીશ ઝુકાવ્યું…           पितृ देवो भव। નું…

=== ૐ ===

અત્રીનંદન

સામાન્ય

અત્રીનંદન આવો પ્રભુજી,

અનસૂયા સૂત આવો.

 

અત્રી ઋષિના આપ છો વંશજ,

બ્રહ્મા વિષ્ણુ શિવના અંશજ,

ભક્તો કાજ પધારો…              પ્રભુજી…

 

પરબ્રહ્મે સાકારીત રૂપ લીધું,

સહુને સઘળું અર્પી દીધું,

તેથી ‘દત્ત’ કહાવો…               પ્રભુજી…

 

કમંડલે જીવન જલ છલકે,

માલાથી નામ સ્મરણથી મલકે,

જીવન પ્રભુમય થાઓ…         પ્રભુજી…

 

ઘોર નીંદરે પોઢ્યા જનને,

ડમરુ જગવે પ્રમાદીઓને,

ત્રિશૂલે ત્રણ શૂળ મીટાવો…    પ્રભુજી…

 

સૂણો અનાહત શંખધ્વનિ થી,

જન્મ મરણને હણવા પ્રભુજી,

ચક્ર સુદર્શન ધારો…                પ્રભુજી…

 

ભવ સાગરને તરવો મારે,

નામ સ્મરણની નૌકા તારે,

શરણે દત્ત સ્વીકારો…             પ્રભુજી…

=== ૐ ===

આસો સુદ પુનમ “શરદ પૂર્ણિમા”, સં. ૨૦૬૯, શુક્રવાર. તા. ૧૮-૧૦-૨૦૧૩.

હે સદાશિવ

સામાન્ય

હે સદાશિવ હે મહેશ્વર, વંદના સ્વીકારજો;

આદિ દેવ જગતપિતા હે, સ્મરણ રસ પીવડાવજો.

 

ધવલ ગીરી શૃંગે, તમે સ્થિર આસને બિરાજતા;

ચંદ્ર રેખા ભાલ પર, ને જાહ્નવી શીશ ધારતા;

ભસ્મ લેપનથી પ્રભુજી, દેહને નીખારજો…                  હે સદાશિવ…

 

ધીન્ તડક થૈ, ધીન્ તડક થે, નૃત્ય મુદ્રા શોભતી;

તાંડવે સૃષ્ટિ સકળ થઈ, એક રૂપે ઓપતી;

હર અણુ બ્રહ્માંડમાં, ઈશ નૃત્ય લીલા નચવજો…        હે સદાશિવ…

 

નૃત્ય સંગીત ગીતના આચાર્ય છો નટરાજ હે;

વિદ્યા કલા ગુરુવર્ય છો, જગમાં પ્રથમ ધીરાજ હે;

જ્ઞાન ને કલ્યાણની રીમઝિમ વિભુ રેલાવજો…           હે સદાશિવ…

 

રુદ્ર વીણા બજવતા, મુજ હૃદય વીણા ઝણઝણે;

ડમ્ ડમક ડમરુ બજે, ત્યાં ઊર્મિ સાગર ધમકે;

દુ:ખ હર કલ્યાણ કર, શિવ ચરણ શરણું આપજો…     હે સદાશિવ…

=== ૐ ===

શ્રાવણ વદ અમાસ, સં. ૨૦૫૫, ગુરુવાર. તા. ૯-૯-૧૯૯૯.